Tăng cường phối hợp trong giám sát tài chính

Trong 2 ngày 12 - 13/6, đã diễn ra Hội thảo “Tái cấu trúc hệ thống giám sát tài chính - Kinh nghiệm quốc tế và những khuyến nghị chính sách cho Việt Nam”.

Tái cấu trúc lại hệ thống giám sát tài chính - một nhiệm vụ không thể tách rời trong quá trình tái cấu trúc hệ thống tài chính Việt Nam, nhất là trong bối cảnh thị trường tài chính phái sinh ở Việt Nam vừa phát triển mạnh mẽ, đồng thời cũng tiềm ẩn cả những rủi ro khó lường - TS. Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (UBGSTCQG) trao đổi.

Theo ông Tô Ngọc Hưng, Giám đốc Học viện Ngân hàng, trên thị trường ngân hàng vẫn còn có các hành vi vi phạm và lạm dụng thị trường được phát hiện và xử lý chủ yếu liên quan đến vi phạm các quy định về kinh doanh như vi phạm liên quan đến trần lãi suất, giao dịch ngoại tệ hoặc các hành vi liên quan đến đạo đức nghề nghiệp, lạm dụng chức vụ lừa đảo...

Về thị trường bảo hiểm (gồm cả lĩnh vực phi nhân thọ, nhân thọ, môi giới bảo hiểm và các văn phòng đại diện của các công ty bảo hiểm nước ngoài), Cục Quản lý và giám sát bảo hiểm đã phát hiện nhiều sai phạm, nhất là lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ. Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ được kiểm tra đều vi phạm quy định về quản lý, đào tạo đại lý và dẫn tới việc chi hoa hồng không đúng.

Trong lĩnh vực Thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán vẫn phát hiện các trường hợp giao dịch nội gián, thao túng thị trường.

Tuy nhiên, hệ thống giám sát tài chính vẫn cho thấy hạn chế trong khả năng phát hiện và xử lý vi phạm của các chủ thể giám sát tài chính.

Thứ nhất, hiệu quả phát hiện những hành vi lạm dụng thị trường chưa cao, thể hiện ở số vi phạm được phát hiện và xử  lý không đáng kể so với những vi phạm xảy ra trong thực tế. Nguồn thông tin phát sinh các hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm đối với hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp chủ yếu từ cơ quan cảnh sát điều tra và hoạt động khiếu nại tố cáo của người bị hại hơn là từ hoạt động giám sát chuyên ngành.

Hơn nữa, có một số loại vi phạm xảy ra phổ biến nhưng các chủ thể giám sát biết mà không thể xử lý như các vi phạm quy định liên quan đến trần lãi suất và giao dịch ngoại hối.

Dù có quy định về mua bán ngoại tệ, tuy nhiên các tổ chức tín dụng lại lách luật bằng cách thu phí quản lý tiền mặt, hoa hồng bán ngoại tệ.

Theo ông Vũ Viết Ngoạn, những năm qua chúng ta đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và quy mô thị trường tài chính phái sinh. Nhưng cùng với đó, cũng chứng kiến sự rủi ro của thị trường tài chính mà đặc biệt là rủi ro chéo bởi vượt qua cả những nỗ lực ngăn chặn rủi ro, các lỗ hổng trong cơ chế cũng tạo ra không ít rủi ro chéo giữa lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm.

Chính vì thế, nhu cầu bức thiết và thách thức hiện nay của Việt Nam là tái cấu trúc lại hệ thống giám sát tài chính - một nhiệm vụ không thể tách rời trong quá trình tái cấu trúc hệ thống tài chính Việt Nam, góp phần giúp phân bổ nguồn lực có hiệu quả, nhằm giúp nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững. Bên cạnh đó, còn có độ trễ quá lớn trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật và chính sách sau khi hệ thống giám sát đã phát hiện những vấn đề của thị trường hay bản thân hệ thống giám sát

Cũng theo ông Tô Ngọc Hưng, Hệ thống giám sát tài chính Việt Nam đi theo mô hình giám sát phân tán, đã cho thấy nhiều hạn chế trong việc chia sẻ thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan trong nhiệm vụ giám sát thị trường, đồng thời không theo kịp yêu cầu về giám sát các sản phẩm tài chính mới theo xu hướng tích hợp. Xu hướng này là sự đan xen giữa nhiều sản phẩm tài chính để ra đời những sản phẩm tài chính mới khiến cho việc xác định cơ quan giám sát nào chịu trách nhiệm giám sát trở nên hết sức phức tạp.

Những bất cập của mô hình giám sát tài chính phân tán hiện nay cho thấy tính cấp thiết của việc chuyển đổi mô hình sang hệ thống giám sát tài chính hợp nhất. Mô hình này đã minh chứng sự thành công tại một số quốc gia qua việc đảm bảo các mục tiêu đề ra đối với hệ thống giám sát tài chính bao gồm cả lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm.

Để có  được hệ thống luật pháp hoàn chỉnh điều chỉnh việc tổ chức và thực hiện hoạt động giám sát an toàn ngân hàng, trước hết, các cơ quan hữu quan cần rà soát lại các Luật và các quy định hiện hành liên quan đến hoạt động ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và các hoạt động kinh doanh trên thị trường ngoại hối, thị trường phái sinh và thị trường vốn nói chung.

Việc rà soát này sẽ được triển khai trong suốt giai đoạn 2012-2015 để làm cơ sở để thực hiện việc sửa đổi hệ thống luật pháp chuyên ngành liên quan đến hoạt động giám sát tài chính. Đối với việc phát triển hệ thống văn bản luật cho hoạt động giám sát tài chính, đích cuối cùng là xây dựng được Luật giám sát tài chính.

Tuy nhiên, TS Vũ Viết Ngoạn cho rằng với điều kiện hiện tại có thể chưa đủ điều kiện mô hình giám sát hợp nhất nhưng cần có sự hợp tác phối hợp tốt hơn, có thể là dưới dạng hội đồng, đây là xu hướng cần tính đến để tăng cường hiệu quả.

Từ Khóa:

Tweet