Eximbank cho vay 7% tham chiếu theo tỷ giá: Vừa được tiếng, vừa được tiền

Tuần qua thị trường hào hứng đón nhận tin có ngân hàng chấp nhận cho vay VND với lãi suất chỉ 7%/năm. Đó là chương trình cho vay VND lãi suất ưu đãi tham chiếu theo tỷ giá USD/VND của Eximbank.

Theo ông Trương Văn Phước, Tổng giám đốc Eximbank, việc bảo hiểm tỷ giá để tạo niềm tin cho người vay mạnh dạn vay VND, khống chế được rủi ro tối đa trong khi mức lãi suất 7%/năm là một mức thấp thực tế,  giúp kiểm soát và giảm thiểu được chi phí vay vốn.

Để triển khai chương trình này thì ngân hàng phải có nguồn ngoại tệ mạnh để chuyển đổi và Eximbank hiện đang có lợi thế đó.

Eximbank chuyển đổi thế nào?

Như lời ông Tổng giám đốc Eximbank giải thích thì để có nguồn tín dụng VND thì ngân hàng phải chuyển đổi nguồn ngoại tệ hiện có. Một cách thông thường nhất là Eximbank và đối tác khác (tạm gọi là ngân hàng B) sẽ ký hợp đồng phái sinh nào đó (chẳng hạn là một hợp đồng tương lai - forward contract VND/USD) và đổi từ USD sang VND trong một thời gian với cam kết có sự trao đổi ròng tiền ngược lại nhưng với tỷ giá có thể khác đi.

Trong hợp đồng tương lai, hợp đồng ký giữa Eximbank và B, sẽ gồm 2 phần: thứ nhất là Eximbank sẽ bán cho B ngoại tệ là USD với tỷ giá hiện tại, phần thứ 2 là Eximbank sẽ mua lại lượng USD đó vào khoảng thời gian nhất định trong tương lai (cuối 2012) với tỷ giá = tỷ giá hiện tại + %mất giá của VND/USD nhưng không quá 3%.

Hiểu một cách đơn giản, cho dù tỷ giá biến động thế nào Eximbank cũng chỉ thêm tối đa 3% để mua lại lượng USD đã bán.

Cho vay ra sao?

Sau khi chuyển đổi ngoại tệ ra VND thì Eximbank sẽ chuyển thành tín dụng cho vay khách hàng từ nay đến cuối năm. Khách hàng vay sẽ gồm 2 khoản: khoản đầu tiên là lượng tín dụng VND có lãi suất 7%/năm được quy đổi từ lượng USD với tỷ giá hiện tại; khoản thứ hai là quyền chọn USD/VND có giá thực hiện (strike price) là 3%.

Tức là nếu đến thời điểm thanh toán hợp đồng tín dụng mà tỷ giá biến động dưới 3% thì khách hàng sẽ phải thanh toán khoản chênh lệch đó với Eximbank, còn nếu vượt 3% thì Eximbank sẽ bù cho khách hàng khoản chênh và khách hàng chịu 3%.

Eximbank vừa được tiếng vừa được tiền

Trước hết thông qua việc thực hiện hợp đồng tương lai và quyền chọn với 2 đối tác là ngân hàng B và khách hàng vay thì thực chất Eximbank không phải bỏ ra bất kỳ chi phí nào ngoài chi phí huy động vốn USD của mình.

Nếu tỷ giá biến động tăng dưới 3% thì khách hàng vay sẽ thanh toán cho Eximbank khoản chênh lệch, nếu tỷ giá tăng quá 3% thì Eximbank vẫn mua được lại ngoại tệ với giá tối đa 3% và vẫn được người vay thanh toán. Khoản lỗ do chênh lệch tỷ giá cũng được khấu trừ qua lại giữa ngân hàng B và khách hàng và hạch toán trên sổ sách Eximbank sẽ có số ròng cân bằng.

Về bản chất có thể thấy Eximbank đã cho vay ngoại tệ với lãi suất là 7%/năm. Lợi nhuận từ thu nhập lãi vay = 7% - lãi suất huy động ngoại tệ ngắn hạn (1-2%). Như vậy Eximbank đã có lợi nhuận biên lên tới 5%-6%/năm. Dù với tín dụng VND thì mức lợi nhuận biên này cũng rất cao. Hiện tại NHNN cũng quy định lợi nhuận biên với các khoản tín dụng dành cho lĩnh vực ưu tiên là 3%/năm.

Đối với khách hàng vay, cuối kỳ phải thanh toán VND tương đương với lượng ngoại tệ đã quy đổi khi vay cộng với lãi suất vay VND là 7%/năm.

Giả sử với khoản tín dụng 6 tháng (đến hết năm) mà tỷ giá biến động 2% như vậy chi phí với lượng tín dụng VND tham chiếu cho nửa năm quy theo năm là 4%/năm, cộng với lãi vay VND là 7%/năm thì lãi suất ngắn hạn của người vay là 11%/năm. Nhưng nếu tỷ giá biến động 3%, thì khách hàng cũng chịu rủi ro với lãi suất quy năm là 2*3% + 7% = 13%. Nếu  Eximbank lại lựa chọn khách hàng để cho vay loại hình này thì mức 11% - 13% cũng đã là tốt trong bối cảnh doanh nghiệp đang gặp khó khăn như hiện nay.

Với lãi suất ngắn hạn hiện đang huy động ở mức trần 9%/năm thì lãi suất ngắn hạn cho vay 11%/năm cũng không hẳn là lãi suất ưu đãi như nhiều doanh nghiệp mong đợi.

Tuy nhiên Eximbank cũng vẫn cần giải ngân nguồn USD dồi dào của mình trong bối cảnh NHNN hạn chế đối tượng được phép vay ngoại tệ cũng như quy định trạng thái ngoại tệ ngân hàng xuống còn +/-20%. Nếu không có hướng sử dụng nguồn ngoại tệ hợp lý thì Eximbank nhiều khả năng sẽ phải bán lượng USD dư thừa cho NHNN. Trong điều kiện hiên nay, đó không hẳn là phương án tối ưu đối với Eximbank

Vì vậy với sự linh hoạt cũng như khôn ngoan của mình, Eximbank đã khởi động một chương trình cho vay tín dụng đem lại cả hiệu quả kinh tế (lãi biên 5%-6%) và cả tiếng tăm trong giới ngân hàng. 

Thanh Hải