“2 sổ sách kế toán làm suy giảm lòng tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp”

Trong khuôn khổ hội thảo CEO Summit 2012 được tổ chức tại Hà Nội, ông Phạm Hồng Hải Phó tổng Giám đốc HSBC Việt Nam đã chia sẻ góc nhìn về triển vọng kinh tế trong năm 2012-2013 cũng như đánh giá của ngân hàng về hiện trạng doanh nghiệp Việt Nam.

6 tháng cuối 2012 và đầu năm 2013: Còn nhiều khó khăn

10 năm qua kinh tế Việt Nam đã có tăng trưởng hấp dẫn, bình quân 7%/năm tuy nhiên đi kèm với đó là tỷ lệ lạm phát cao liên tục. Điều này phản ánh bất cập trong cơ cấu kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên trong con mắt nhà đầu tư thì lợi thế dân số trẻ của Việt Nam thực sự hấp dẫn nhất là đến 2020 khi một số quốc gia trong khu vực như Trung Quốc, Singapore, Đài Loan,.. có tỷ lệ tăng trưởng bình quân dân số trong tuổi lao động âm thì Việt Nam vẫn dương.

“Với mô hình dân số học như Trung Quốc là 1 con :2 bố mẹ : 4 ông bà thì đến năm 2017 số lượng dân số trong độ tuổi lao động sẽ giảm xuống. Điều này làm giảm động lực tăng trưởng của Trung Quốc” – ông Hải chia sẻ.

Theo quan điểm của HSBC, năm 2012 việc tăng trưởng chậm lại ở mức 5% không xấu mà quan trọng hơn tăng trưởng có chất lượng. Nếu tăng trưởng 7-8% mà bất ổn vĩ mô quay lại thì rất nguy hiểm.

Sau khi tham gia vào WTO, sự biến động của GDP rất lớn do độ mở kinh tế quá lớn, cùng với khủng hoảng kinh tế thế giới đặt ra yêu cầu với nhà quản lý phải thích nghi với hoàn cảnh mới trong điều hành kinh tế.

Ông Hải cũng cho rằng tăng trưởng đạt mức đáy trong năm 2012 và sẽ tăng trở lại trong năm 2013.

Kinh tế cũng có điểm sáng nhất định như FDI vẫn tăng trưởng đi kèm với chất lượng đầu tư vào nhóm ngành mang tính dài hạn chứ không phải ngắn hạn, thu lợi nhanh như trước đây.

Cùng với đó là thâm hụt thương mại cũng cải thiện đáng kể, chỉ khoảng 400 triệu USD tạo cơ sở cho ổn định tỷ giá.

Khảo sát của HSBC đối với hiện trạng của các doanh nghiệp.

Xuất phát điểm của các doanh nghiệp khó khăn, nguồn vốn kinh doanh chủ yếu là vay nợ. Hơn nữa thời gian trước thì kinh tế tăng trưởng khá nên doanh nghiệp có xu hướng đẩy mạnh vay nợ ngân hàng để đầu tư kiếm lời. Hệ quả là tỷ lệ nợ trên vốn tự có của các doanh nghiệp khá cao.

Cùng với đó là sự thiếu minh bạch tại nhiều doanh nghiệp của Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì chế độ 2 sổ sách, một báo lỗ với cơ quan thuế để tránh nộp thuế, còn một báo lãi trong nội bộ.

“Điều này rất khó cho ngân hàng để cho vay hỗ trợ doanh nghiệp vì không biết số nào là thực, số nào là giả. Duy trì 2 sổ sách kế toán làm suy giảm lòng tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp”- ông Hải nói.

Thời gian trước đây kinh doanh dễ dàng, kiếm lợi nhanh hình thành ở các doanh nghiêp tư duy kinh doanh ngắn hạn, đánh quả. Nhưng với tình hình khó khăn như hiện tại cũng như triển vọng tương lai thì cách làm như vậy chắc chắn sẽ không thể tồn tại.

Chỉ có doanh nghiệp nào đầu tư bài bản, chiến lược kinh doanh rõ ràng với ngành nghề kinh doanh chính cạnh tranh mới có thể tiếp tục phát triển.

Rồi nhiều doanh nghiệp cũng gặp rào cản từ chính mô hình quản trị công ty. Sự hình thành ban đầu là do các thành viên trong gia đình, sau thời gian phát triển thì kinh nghiệm quản lý, quản trị của các thành viên không đáp ứng được nhu cầu.

Vì vậy các lãnh đạo doanh nghiệp này phải lựa chọn giữa một bên là tiếp tục “chiếc áo quản trị” cũ, chật chội hoặc từ bỏ nhiệm vụ quản trị để đưa người có trình độ, kinh nghiệm vào và chỉ còn giữ vai trò cổ đông lớn chi phối.

Nếu không các doanh nghiệp này hoặc sẽ đứng yên tại chỗ rồi suy tàn hoặc nhanh chóng bị loại bỏ khỏi thị trường do quản lý kém, thiếu cạnh tranh.

Thanh Hải